Fehmi KİRAZ

 Pamuk, tekstilden sıhhi metalara, barut ve film malzemesinden, hayvancılığa, besin maddesinden diğer bir çok sanayi imalatlarına kadar oldukça geniş kullanım alanı ve sağladığı katma değerle ülkemizde ve dünyada yaygın olarak üretilen en önemli tarımsal ürünler arasında yer almaktadır. Dünya’da 37⁰ Kuzey ve 35⁰ Güney enlemleri arasında yaygın olarak yetiştirilen pamuk; lifi ile tekstil, tohumu ile yağ, küspesi ile yem sanayiinin önemli hammaddesini oluşturmaktadır.

                Türkiye Dünya pamuk üretiminde % 2,3 ile 7 nci sırada yer almaktadır.

Üretim maliyetinin yükselmesinden, sulama yatırımlarının yapılamaması, hasatta mekanizasyona geçilememesi ve kuraklığın yaşanması buna bağlı olarak üreticimizin dışarı ile rekabet edememesinden dolayı pamuk ekim alanlarımız yıllar geçtikçe azalmaktadır. 2002 yılında 700 bin hektar üretim alanından 2008 yılında 100 bin hektar azalarak 600 bin hektarın altına gerilemiştir.

Aslında pamuk üretiminden vazgeçilen alan 100 bin hektar değildir. Bunun 2-3 katıdır. Çukurovada, Kahramanmaraş ovasında, Amik ovasında, Gaziantep ovasında ve Antalya ovasında pamuk üretiminden vazgeçilmiştir. Buraların yerine pamuk üretimi Harran ovası ve GAP sulama alanlarıyla beraber Güneydoğu Anadolu Bölgesine geçmiştir. Ancak Güneydoğu Anadolu Bölgesinde de yüksek maliyetlerden dolayı pamuk üretiminden vazgeçilmeye mısıra yönlenme başlamıştır.

Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği, Şubeleri ve temsilcilikleri ile yapılan maliyet hesaplamalarında 2008 yılı kütlü pamuk maliyeti kilograma 1,12 YTL olarak belirlenmiştir.

2002-2003 yıllarında kütlü pamuğun kilogram satış fiyatı 0,90-0,95 YTL iken son 5-6 yıldır dış piyasaya da bağlı olarak 0,6-0,7 YTL civarında seyretmektedir. Pamukta 2007 ürününe kilograma 0,29 YTL  destekleme yapılmaktadır.

Şu anda borsa fiyatlarına göre kütlü pamuğun kilogramı 0,75-0,85 YTL civarındadır.

Tedbir alınmaması halinde yakın gelecekte  ülkemizde pamuk üretimi bitme noktasına gelecektir. Bu yıl Ege, Antalya ve Güneydoğu kütlü pamuğunun kilogram fiyatı ortalaması en az 1,12 YTL, 2008 ürünü pamuğun destekleme fiyatıda sertifikasızda kilograma  en az 0,45 YTL olmalıdır.

Tarımsal ürünler ve pamuk üretiminde dışa bağımlı olmadan kendi kendimize yetebilecek şekilde, orta ve uzun vadede hükümetlere göre değişen değil, sürdürülebilir Milli Tarım Politikasının olması gerekir.

 

 

 

                                                        Fehmi KİRAZ

                                                        Genel Başkan

                                                      TZYMB Yönetim Kurulu Adına

 

Konu ile ilgili linkler:

– http://www.tarim.gen.tr/haber/koseyazilari-detay.asp?yazar=24&yazi=100

– http://www.diyarbakirsoz.com/haberdetay.asp?NewsId=12123

 

TÜRK ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSLERİ BİRLİĞİ

Sakarya Cad. 30/2 Kızılay/ANKARA

 

 

 

SAYI       :                                                                                                    …/08/2008

KONU     : Zirai karantina yönetmelik

                  taslağı

 

 

 

                                   TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞINA

                                   (Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğüne)

                       

                                                                                                 ANKARA   

 

 

6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai karantina Kanununa istinaden çıkarılan ve 06.07.2003 tarihinden beri yürürlükte olan “Zirai Karantina Yönetmeliği”  yeniden değiştirilmek istenmektedir. Yayımlandığı tarihten beri, 2003 yılında 4 kez, 2004 yılında 3 kez, 2005 yılında 2 kez, 2006 yılında 2 kez, 2007 yılında 1, 2008 yılında 1 kez olmak üzere yürürlükte kaldığı yaklaşık 5 yılda 13 kez  değişiklik yapıldığı tespit edilmiştir.

Bir Ülkenin karantina yönetmeliğinin bu kadar  çok değiştirilmesi  düşündürücüdür.

Tatil günlerini geçirmekte olduğumuz bu günlerde taslak metin aceleye getirilerek  10 günlük süre içerisinde Bakanlık sitesinde görüşlere açılmıştır. Diğer mevzuat taslaklarının yaklaşık bir ay süreyle görüşlere açıldığı düşünüldüğünde, bu aceleciliğin nedeni anlaşılamamıştır.

Ayrıca, 6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunun değiştirme çalışmalarının yapılmasından vazgeçildiği yorumlarına da neden olmuştur. Kanun değişikliği beklenirken, yapılan yönetmelik değişikliğinin Avrupa Birliği Müzakerelerini kolaylaştırıcı etkisi de sınırlı kalacaktır. Köklü değişikliklerin ancak Kanun değişikliği ile yapılabilineceği bilinmektedir.

Bilindiği gibi, 20.06.2006  tarihinde yapılan değişiklikle  yurda girişinde sakıncalı bulunan ve ithale mani teşkil eden yaklaşık onlarca hastalık ve zararlıyı listeden çıkarıldığı görülmüştür. O dönemde  çok önemli olan Tütün, hıyar gibi  mozaik virüsleri, Alternaria brassicola, Fusarium spp.,  gibi funguslar, Agrobacterium tumafaciens, Erwinia coredeum, Acidovorax avenae, Clavibacter michiganense, Xanthomanas vesicatarium gibi bakteriler yönetmelikten çıkarıldığından tepkilere neden olmuştu.

Gelen tepkileri yatıştırmak içinde “İç karantina” önlemlerinin artırılacağını ifade etmişler, ancak bugüne kadar İç karantina çalışmalarında somut adımlar görülememiştir. 

İç ve dış karantina çalışmaları mütemmim cüz’dür. Birbirini tamamlayan kuralları kapsamalıdır. İç karantina kapsamında sakıncalı bulunan bir zararlı organizma dış karantina kapsamında da sakıncalı olmalıdır. İç karantina  kapsamında imha tedbiri uygulaması düşünülen bir etmene , ithal izni verilmemelidir. 

Yönetmeliğin en somut ve önemli değişiklik teklifleri; mevcut yönetmeliğin 5.maddesindeki “ithali şarta bağlı bitkiler ve maddeler” başlığında yapılmıştır. Bu maddedeki “…Ayrıca, bu bitki ve bitkisel ürünler bu yönetmelikte yer almadığı  halde bitki gelişmesini engelleyecek ve bitki veya bitkisel ürünün Pazar değerini düşürecek seviyede herhangi bir zararlı organizmayı taşıyamaz.”   ifadesi, taslakta çıkarılmış olarak görülmektedir. Anayasamızın   “Tarım ve hayvancılık ve bu üretim dallarında çalışanların korunması” başlıklı 45.maddesinde  “ Tarımsal üretim planlaması ilkelerine uygun olarak bitkisel ve hayvansal üretimi artırmak maksadıyla, tarım ve hayvancılıkla uğraşanların işletme araç ve gereçlerinin ve diğer girdilerin sağlanmasını kolaylaştırır.”  İfadesiyle  Devletin  bitkisel üretimin artmasını engelleyecek faaliyetlere izin verilemeyeceğini düzenlemiştir. Ancak Bakanlık  kendi eliyle buna çanak tutmaktadır. Anayasamızla koruma altındaki Üreticilerimizin aleyhine bir düzenleme yapılmaktadır. Yönetmelik taslağı Anayasamızın bu maddesine açıkça aykırıdır. Mevcut yönetmelik hali korunmalıdır.

Bakanlığımız 2003 yılından bugüne kadar 5.maddesi kapsamında ithaline izin verilmeyen ürün miktarlarını açıkladığın da , küçümsenmeyecek oranlarda bitki/bitkisel ürünlerin bu kapsamda ithaline engel olunduğu görülecektir.

Ülkemize  temiz, ve sağlıklı  ürün girişinde önemli bir işleve sahip olan 5.maddedeki bu düzenlemenin iptal edilmesinde nasıl bir Kamu Yararı olabilir? sorusuna cevap bulunamamaktadır? Açıkcası düzenleme de Kamu yararı yoktur. Sadece ithalatla uğraşanların lehine bir uygulamadır. Bakanlığın görevleri arasında sağlıklı, kaliteli ve temiz ürün temininde denetim görevi de yer almaktadır.

Korkarız ki bu düzenleme! Ülkemizi ithal bitki/bitkisel ürün çöplüğüne  dönüştürecektir.

 Geçtiğimiz yıllarda değişik sanayi ürünlerinde de yaşadığımız gibi bitki/bitkisel ürünler de kalitesiz, sağlıksız ürün pazarına dönüşme tehlikesiyle karşı karşıya kalacaktır. Ancak önemli fark bu tür ithalatların meydana getireceği sonuçların toplumsal sonuçları olacağıdır.

Yapılmak istenen düzenlemeyle ilgili somut bilgilerden ziyade yapılan değişikliğin sadece 5.madde değişikliğini uygulamaya koymak için yapıldığı düşünülmektedir. Yönetmelikte böyle bir düzenlemeye mutlak ihtiyaç vardır. Aksi takdirde Kene (Yumurtaları) ile bulaşık herhangi bir bitki /bitkisel ürün yada topraklı bitki ithaline engel olmak mümkün olmayacaktır.Kene’nin hayvansal bir zararlı olmasına rağmen  bitki ve bitkisel ürünlerle hatta toprakla da taşınabildiği ve yaşamlarını sürdürülebildiği bilinmektedir. Bakanlık böyle bir durumla karşılaşıldığında hangi maddeye göre işlem yapılacağını açıklamalıdır? Polemik olmaması ve yersiz endişe ve korkulara meyil vermemesi açısından bu konuyu  fazlaca tartışmayı da doğru bulmuyoruz.

Değişikliğin amacı sorulduğunda!  yine AB uyum bahanesiyle karşılaşılacaktır. Oysa ki uyum yönetmelik değişikliğiyle değil, ancak 6968 sayılı kanun değişikliğiyle sağlanabilecektir. Bu değişiklik AB mevzuatı ile de uyumlu değildir. Ana hatlarıyla örneklendirirsek,  taslakta, hala permi düzenlemesi yer almaktadır. AB de permi uygulaması yoktur. AB nce 2000/29/EC sayılı Konsey direktifine göre , Bitki sağlık sertifikaları en fazla 14 gün önceden düzenlenmesini şart koşarken, taslakta  bu süre (6968 de olduğundan dolayı) hala 20 gün olarak korunmaktadır. Bu basit örnekler;  yapılan yönetmelik değişikliklerinin bahanesinin AB olamayacağını göstermektedir. Ancak yapılacak Kanun değişikliğinden sonra bu tür yönetmelik değişikliği çalışmalarının yapılması gerekir. Yoksa önümüzde yeni yönetmelik değişiklikleri kaçınılmazdır. Yönetmelik 6968 sayılı yasanın bir çok kısmına da açıklık getirmemiştir. Tarım alet ve makinalarının ithalinde izlenecek yöntem ve usullere yönetmelikte hiç değinilmemektedir.

Taslakta bazı zararlı organizmaların çıkarıldığı, bazılarının da listesinin değiştiği görülmüştür.

<