{"id":9670,"date":"2020-09-28T16:38:29","date_gmt":"2020-09-28T13:38:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzymb.org.tr\/?p=9670"},"modified":"2020-09-28T16:38:29","modified_gmt":"2020-09-28T13:38:29","slug":"genel-baskanimiz-fehmi-kiraz-milli-devlet-gazetesine-salgin-doneminde-tarim-sektorunde-yasanan-sikintilari-ve-son-yillarda-tarimin-geldigi-noktayi-konustu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/2020\/09\/28\/genel-baskanimiz-fehmi-kiraz-milli-devlet-gazetesine-salgin-doneminde-tarim-sektorunde-yasanan-sikintilari-ve-son-yillarda-tarimin-geldigi-noktayi-konustu\/","title":{"rendered":"GENEL BA\u015eKANIMIZ FEHM\u0130 K\u0130RAZ M\u0130LL\u0130 DEVLET GAZETES\u0130NE “SALGIN D\u00d6NEM\u0130NDE TARIM SEKT\u00d6R\u00dcNDE YA\u015eANAN SIKINTILARI VE SON YILLARDA TARIMIN GELD\u0130\u011e\u0130 NOKTAYI” KONU\u015eTU"},"content":{"rendered":"\n

Korona vir\u00fcs\u00fc salg\u0131n\u0131n\u0131n \u00fclkemizde etkiledi\u011fi sekt\u00f6rlerden birisi de \u015f\u00fcphesiz tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc oldu. Korona vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00fclkemizdeki tar\u0131ma etkilerinden ve ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lardan bahseder misiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n

Salg\u0131n, tar\u0131m\u0131 \u00e7ok fazla etkilemedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc tar\u0131m, g\u0131daya y\u00f6nelik ba\u015fl\u0131ca temel sekt\u00f6r. Salg\u0131n\u0131n ilk d\u00f6neminde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011fr\u0131larda \u00fcreticilerin ya\u015f ortalamas\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011funu, dolay\u0131s\u0131yla 65 ya\u015f \u00fczeri \u00e7ift\u00e7ilerin tarlas\u0131na, ba\u011f\u0131na ve bah\u00e7esine gidebilmesi gerekti\u011fini ve \u00fcretimin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledik. Bir sonraki genelgede 65 ya\u015f \u00fcst\u00fc \u00e7ift\u00e7ilerin tarlas\u0131na gidebilmesinin \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131ld\u0131. \u00c7ift\u00e7iler \u00c7ift\u00e7i Kay\u0131t Sistemi (\u00c7KS) belgelerini g\u00f6stererek \u00fcretim alanlar\u0131na gidebildi. Tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc \u00e7ok iyi durumda de\u011fil. Belli ba\u015fl\u0131 baz\u0131 problemler mevcut. Mart, nisan ve may\u0131s aylar\u0131nda \u00fcretimin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki uyar\u0131lar\u0131m\u0131zdan dolay\u0131 bir s\u0131k\u0131nt\u0131 olmad\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla yaz mevsimini de rahat ge\u00e7irdik. En temel besin maddemiz olan bu\u011fdayda 21,5 milyon tonluk rekolte a\u00e7\u0131klad\u0131k ve T\u00dc\u0130K\u2019in rakamlar\u0131 da buna yak\u0131n. Bu sene ya\u011f\u0131\u015flar da tam zaman\u0131nda oldu\u011fu i\u00e7in bu\u011fday rekoltesinde bir s\u0131k\u0131nt\u0131 olmad\u0131. Yakla\u015f\u0131k %5-6 oran\u0131nda art\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015fti. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l bu\u011fday, un, makarna, bulgur, pasta, ekmek ve envai \u00e7e\u015fit \u00fcr\u00fcn noktas\u0131nda bir s\u0131k\u0131nt\u0131m\u0131z olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n

Yak\u0131n zamanda rekor \u00fcst\u00fcne rekor k\u0131ran ve s\u00fcrekli olarak art\u0131\u015f e\u011filimindeki d\u00f6vizin T\u00fcrk tar\u0131m\u0131nda olu\u015fturdu\u011fu sorunlar nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n

D\u00f6vizin art\u0131\u015f\u0131, maliyetleri olduk\u00e7a y\u00fckseltiyor ve k\u00e2r oran\u0131 makas\u0131n\u0131 daralt\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de 5-6 milyon ton kimyev\u00ee g\u00fcbre kullan\u0131l\u0131yor. Kullan\u0131lan kimyevi g\u00fcbrenin hammaddesinin %90\u2019l\u0131k bir k\u0131sm\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan al\u0131n\u0131yor. Bunlar\u0131 azot, fosfor ve potasyum olu\u015fturmaktad\u0131r. Dolar y\u00fckseldik\u00e7e hammadde fiyatlar\u0131 da y\u00fckseliyor. Dolay\u0131s\u0131yla g\u00fcbre fiyatlar\u0131nda art\u0131\u015f ya\u015fan\u0131yor. Yine dolar\u0131n art\u0131\u015f\u0131, mazot girdisinin de art\u0131\u015f\u0131 demek. Petrol fiyat\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi \u00e7iftinin maliyetini artt\u0131r\u0131yor. Ayr\u0131ca elektri\u011fimizin %45\u2019lik bir k\u0131sm\u0131n\u0131 do\u011falgaz \u00e7evrim istasyonlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla elde ediyoruz. Bundan dolay\u0131 d\u00f6vizin art\u0131\u015f\u0131 do\u011falgaz fiyatlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltmekte dolay\u0131s\u0131yla elektrik fiyatlar\u0131n\u0131 da y\u00fckseltmektedir. Yine tohum ve kimyasal ila\u00e7 noktas\u0131nda d\u0131\u015far\u0131ya ba\u011f\u0131ml\u0131y\u0131z. Tohumda %50 oran\u0131nda ba\u011f\u0131ml\u0131y\u0131z ama kimyasal ila\u00e7 noktas\u0131nda %80-90 oran\u0131nda d\u0131\u015far\u0131ya ba\u011f\u0131ml\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n

Burada devlet olarak yap\u0131lmas\u0131 gereken, \u00fcretimin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirmek laz\u0131m. \u00c7ift\u00e7ilerimizi k\u00e2r elde edebilir duruma getirmek, maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc tedbirler almak ve \u00fcr\u00fcn fiyatlar\u0131n\u0131 da hak etti\u011fi ger\u00e7ek de\u011ferlerde tutmak laz\u0131m. Devletin \u00fcretimin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini devam ettirebilmesi i\u00e7in fiyat oynamalar\u0131na izin vermemesi, fiyatlar\u0131n taban anlam\u0131nda belirli yerlerde tutulup belirli bir fiyat\u0131n alt\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcrmemesi ve \u00fcreticiyi k\u00e2r edebilir duruma getirmesi gerekiyor.<\/p>\n\n\n

\u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz hasat mevsiminde en \u00e7ok g\u00fcndeme gelen konulardan biri de mevsimlik i\u015f\u00e7iler oldu. Korona vir\u00fcs\u00fc salg\u0131n\u0131 mevsimlik tar\u0131m i\u015f\u00e7ilerini nas\u0131l etkiledi?<\/strong><\/p>\n\n\n

Mevsimlik i\u015f\u00e7i s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u00f6zellikle f\u0131nd\u0131k ve \u00e7ay i\u015f\u00e7ili\u011finde ya\u015fand\u0131. Bu sorun da imece usul\u00fc ile bir nebze \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc. Bu sezonu bir \u015fekilde ge\u00e7irdik. Mevsimlik i\u015f\u00e7ilerin durumu noktas\u0131nda \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131m\u0131z oldu. Sosyal g\u00fcvenlik primlerini hatta yevmiyelerinin yar\u0131s\u0131n\u0131 devlet \u00fcstlensin y\u00f6n\u00fcnde \u00e7a\u011fr\u0131lar yapt\u0131k. Bir milyona yak\u0131n mevsimlik gezer i\u015f\u00e7i var. Bu i\u015f\u00e7iler olmazsa \u00fcretimin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi noktas\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015far\u0131z. Bu noktada mevsimlik i\u015f\u00e7ilerimizi te\u015fvik edici tedbirler almam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n\n\n

Salg\u0131n d\u00f6neminde mevsimlik i\u015f\u00e7ilerin tarlaya gitmeleri valiliklere b\u0131rak\u0131ld\u0131. Tar\u0131m alanlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015facak mevsimlik i\u015f\u00e7ilerin bar\u0131nmas\u0131, yiyece\u011fi, i\u00e7ece\u011finin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 ve bo\u015f olan yurtlarda sosyal mesafe kurallar\u0131na ve hijyene dikkat edilerek kalmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131klamalar yapm\u0131\u015ft\u0131k ama bunlar tam manas\u0131 ile kar\u015f\u0131lanmad\u0131. Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu (SGK) primleri \u00fcstlenilmedi ve madd\u00ee yard\u0131m yap\u0131lmad\u0131. Bu sene \u00e7ok fazla bir s\u0131k\u0131nt\u0131 g\u00f6zlemlenmedi ama salg\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki sene de salg\u0131n durumu devam ederse mevsimlik i\u015f\u00e7ilerin bar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131, yevmiyelerinin insanca ya\u015fayabilmesi noktas\u0131na getirilmesi ve SGK primlerinin yat\u0131r\u0131lmas\u0131 noktas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n

Zaman zaman yap\u0131lan tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ithalat\u0131 milletimizde b\u00fcy\u00fck \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r. \u015eu anda tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ithalat\u0131 noktas\u0131nda ne durumday\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n

\u015eu an 13 milyar dolarl\u0131k bir ithalat\u0131m\u0131z ve 18 milyar dolarl\u0131k ihracat\u0131m\u0131z var. \u015eu anda ihracat\u0131m\u0131z fazla g\u00f6z\u00fckmekte ama tar\u0131m \u00fclkesi olan T\u00fcrkiye\u2019nin 12-13 milyar dolarl\u0131k ithalat\u0131 yapmamas\u0131 gerekiyor. Peki neden? 50-100 milyon dolarl\u0131k tropik meyve ithalat\u0131 yap\u0131labilir belki. Ya\u011fl\u0131 tohumlu bitkiler ve bitkisel ham ya\u011fa 3-4 milyar dolarl\u0131k bir para ak\u0131\u015f\u0131m\u0131z var. Bunlar; m\u0131s\u0131r, ay\u00e7i\u00e7e\u011fi, kanola ve soya fasulyesi. Bir de %50 oran\u0131nda pamukta a\u00e7\u0131\u011f\u0131m\u0131z var. Yakla\u015f\u0131k 2 milyar dolar tutar\u0131nda pamuk ithal ediyoruz.<\/p>\n\n\n

Bizim sulayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ama ekonomik manada su g\u00f6t\u00fcrebilece\u011fimiz 5,5 milyon hektar tar\u0131m arazimiz var. Buralara sulama yat\u0131r\u0131m\u0131 g\u00f6t\u00fcrebilirsek az \u00f6nce bahsetti\u011fimiz ya\u011fl\u0131 tohumlu bitkileri \u00fcretebilecek alana kazanm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131z. E\u011fer bunu ger\u00e7ekle\u015ftirirsek sulanabilir alan\u0131 11 milyon hektara \u00e7\u0131karabiliriz. Mevcut kullan\u0131labilir alanlar ile \u015fu anda bu \u00fcr\u00fcnleri maksimum seviyede \u00fcretemiyoruz.\u00a0Bu \u00fcr\u00fcnleri \u00fcretti\u011fimizde yakla\u015f\u0131k her y\u0131l d\u0131\u015far\u0131ya verdi\u011fimiz 5-6 milyar dolar vermeyece\u011fiz. E\u011fer sulama yat\u0131r\u0131m\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcrsek 10-15 milyar dolarla 5-6 milyon hektar alanda sulama yapabiliriz. D\u0131\u015far\u0131ya verdi\u011fimiz 3 y\u0131ll\u0131k para ile o yat\u0131r\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebiliriz. Ayr\u0131ca d\u0131\u015far\u0131dan y\u0131ll\u0131k 1 milyon adet b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvan al\u0131yoruz. B\u00fcy\u00fck bir k\u0131rm\u0131z\u0131 et a\u00e7\u0131\u011f\u0131m\u0131z var. Yakla\u015f\u0131k 1,5 milyar dolar para veriyoruz. Bunu da hayvan say\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131rabilecek ve yem bitkisi \u00fcretebilecek zenginli\u011fimiz var ama sulama g\u00f6t\u00fcrmemiz gerekiyor. E\u011fer bu yat\u0131r\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirirsek toplamda 10 milyar dolar tasarruf sa\u011flayabiliriz. Yakla\u015f\u0131k 2-3 milyar dolarl\u0131k bir d\u0131\u015far\u0131dan harcama yapar\u0131z. 18 milyar dolarl\u0131k da ihracat yapabiliriz. Tar\u0131mda da turizmde oldu\u011fu gibi b\u00fcy\u00fck bir ihracat yapabiliriz. Burada kilit nokta, sulama alanlar\u0131n\u0131 artt\u0131rmakt\u0131r.\u00a0 Tar\u0131msal \u00fcretimin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini sa\u011flamak gerekiyor. Bunun i\u00e7in de devletin, maliyeti azalt\u0131c\u0131 tedbirler ve \u00fcr\u00fcnleri de\u011ferinde satt\u0131r\u0131c\u0131 tedbirler almas\u0131 gerekiyor. K\u0131rsala daha fazla hizmet edilmesi gerekiyor. Bunlar\u0131n hepsini yapabilirsek 20 milyar dolar ihracat\u0131m\u0131z, 2-3 milyar dolar da ithalat\u0131m\u0131z olmu\u015f olur.<\/p>\n\n\n

HABER\u0130 A\u015eA\u011eIDAK\u0130 L\u0130NKTEN TAK\u0130P EDEB\u0130L\u0130RS\u0130N\u0130N\u0130Z.<\/p>\n\n\n

https:\/\/www.millidevletgazetesi.net\/Soylesiler\/Soylesi\/3422<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Korona vir\u00fcs\u00fc salg\u0131n\u0131n\u0131n \u00fclkemizde etkiledi\u011fi sekt\u00f6rlerden birisi de \u015f\u00fcphesiz tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc oldu. Korona vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00fclkemizdeki tar\u0131ma etkilerinden ve ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lardan bahseder misiniz? Salg\u0131n, tar\u0131m\u0131 \u00e7ok fazla etkilemedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc tar\u0131m, g\u0131daya y\u00f6nelik ba\u015fl\u0131ca temel sekt\u00f6r. Salg\u0131n\u0131n ilk d\u00f6neminde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011fr\u0131larda \u00fcreticilerin ya\u015f ortalamas\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011funu, dolay\u0131s\u0131yla 65 ya\u015f \u00fczeri \u00e7ift\u00e7ilerin tarlas\u0131na, ba\u011f\u0131na ve bah\u00e7esine gidebilmesi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9672,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9670"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9670"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9670\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9672"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9670"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9670"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9670"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}