{"id":10278,"date":"2012-01-28T00:00:00","date_gmt":"2012-01-28T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.muz.com.tr\/blog\/2012\/01\/28\/anadolunun-tapu-senetleri-ahlat-mezar-taslari\/"},"modified":"2012-01-28T00:00:00","modified_gmt":"2012-01-28T00:00:00","slug":"anadolunun-tapu-senetleri-ahlat-mezar-taslari","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/2012\/01\/28\/anadolunun-tapu-senetleri-ahlat-mezar-taslari\/","title":{"rendered":"Anadolu’nun Tapu Senetleri: Ahlat Mezar Ta\u015flar\u0131"},"content":{"rendered":"

Karama\u011faral\u0131 Birlik’te yapt\u0131\u011f\u0131 sunumda Türklerin Anadolu’ya giri\u015fi ile birlikte Ahlat’taki yerle\u015fim hakk\u0131nda bilgiler verdi. 13. yüzy\u0131lda ya\u015fanan büyük depremde 12 bin ailenin M\u0131s\u0131r’a göçtü\u011fü ve M\u0131s\u0131r’da Ahlat Mahallesi ad\u0131nda bir mahallenin bile bulundu\u011funu dile getiren Karama\u011faral\u0131, 1000’li y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda burada Türk yerle\u015fimlerinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve tahminen 300 bin ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 söyledi. Karama\u011faral\u0131 özetle \u015funlara de\u011findi:<\/p>\n

Ahlet kaz\u0131lar\u0131 50 km2’lik bir alanda devam ediyor. Bölge arkeolojik kaz\u0131 ve sit alan\u0131 ilan edilmi\u015f ama korumak mümkün de\u011fil. 90’l\u0131 y\u0131llarda terör nedeniyle kaz\u0131lara y\u0131llarca ara verilmi\u015f.<\/p>\n

Ahlat’ta 6 tane mezarl\u0131k bulunmakta. Büyük mezarl\u0131kta (Meydan Mezarl\u0131\u011f\u0131) 7-8 bin mezar ta\u015f\u0131 yer al\u0131yor. Ta\u015f ustalar\u0131, Selçuklu döneminin çok önemli sanatkarlar\u0131 aras\u0131nda. Anadolu’nun de\u011fi\u015fik yerlerinde benzersiz mimarisi ile göze çarpan yap\u0131lar\u0131n Ahlat’l\u0131 mimarlar\u0131n elinden ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Ta\u015flar 1 metre en ve 3,5 metre boya kadar ç\u0131kabiliyor. Bölgedeki volkanik kayalardan genellikle ponza ta\u015f\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015f. Bu kadar büyük ta\u015flar kullan\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, Türkistan’dan göçlerle gelen Türklerin Orhun An\u0131tlar\u0131 gelene\u011fini yeni geldikleri bu topraklara da ta\u015f\u0131mas\u0131 olarak de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n

Mezarlar, çatma lahit, \u015fahidesiz sandukal\u0131 mezarlar ve \u015fahideli mezarlar \u015feklinde yap\u0131lm\u0131\u015f. Mezar ta\u015flar\u0131nda ki\u015fi bilgileri arapça yaz\u0131l\u0131 iken, yan ve ayak \u015fahidelerinde yer alan ki\u015fi hakk\u0131nda yaz\u0131lan \u015fiirler, methiyeler farsça yaz\u0131lm\u0131\u015f. Mezarl\u0131kta okunan isimlerin nerdeyse tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 Türkçe. Ermeniler zaten Ahlat’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ma\u011faralar bölgesindeki kaya evlerde ya\u015fad\u0131klar\u0131ndan, bu civarda mezarl\u0131klar\u0131 bulunmamakta. Mo\u011fol istilalar\u0131 esnas\u0131nda gelen budist Uygur Türklerinin de mezarlar\u0131 buralarda yer al\u0131yor. Bunu mezar ta\u015flar\u0131nda yer alan lotus çiçeklerinden anl\u0131yoruz.<\/p>\n

Ta\u015flarda bulunan motiflerde \u0130slam öncesi Türklerin Türk inanc\u0131na göre evren ve sonsuzlu\u011fun sembolü olan eder motifleri, Buda’n\u0131n sembolü olan lotus çiçe\u011fi ve Zümrüd-ü Anka ku\u015flar\u0131 genellikle gözlemlenen motifler aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n

Ölünün isminin yan\u0131nda hayattayken yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f, mesle\u011fi de yazd\u0131\u011f\u0131ndan, oldukça önemli bir sosyal ve i\u015f hayat\u0131 ile ilgili bilgi kayna\u011f\u0131.<\/p>\n

Bunlar\u0131n yan\u0131nda bölgede 30 civar\u0131nda Kümbet tarz\u0131 Ak\u0131t’lar da var. Bölge halk\u0131n\u0131n ak\u0131t demesinin sebepleri üzerinde ara\u015ft\u0131rmalar yaparken \u015fu sonuca ula\u015f\u0131ld\u0131: K\u0131rg\u0131zcada ak\u0131t; nihai, son yer anlam\u0131nda kullan\u0131lmakta.<\/p>\n

Mezar yönlerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda islami usullerle definler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Ahlat 13. ve 14. yüzy\u0131llar\u0131n çok büyük ilim, kültür ve ticaret merkezi. Ahlat kaz\u0131lar\u0131nda çok say\u0131da cami, zaviye ve hamam bulunmu\u015f. Elde edilen bulgular \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda özellikle hamamlarda hamam\u0131n bölümleri, kullan\u0131m \u015fekli, \u0131s\u0131tma sistemi, su ta\u015f\u0131ma sistemleri ve maksemler o dönemde Türklerin oldukça geli\u015fmi\u015f bilgilere sahip oldu\u011funun en önemli i\u015faretleri. Mezarlarda bolca seramik parçalar\u0131 ç\u0131k\u0131yor. Kaz\u0131larda bir bezirhane ve 5-6 çini f\u0131r\u0131n\u0131 bulunmu\u015f. Çini o dönemin önemli ihraç ürünlerinden. Ayr\u0131ca Ahlat’ta elma ve bal\u0131k ticareti de o dönemlerde önemli gelir kaynaklar\u0131 aras\u0131nda.<\/p>\n

Mezar ta\u015flar\u0131ndan elde edilen bilgiler de\u011ferlendirildi\u011finde, Ahilik te\u015fkilat\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131n da Ahlat oldu\u011fu söylenebilmekte. <\/p>\n\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/td>\n<\/tr>\n
Cumartesi Sohbetleri 28 Ocak 2012 Doç. Dr. Nak\u0131\u015f Karama\u011faral\u0131<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cumartesi sohbetleri kapsam\u0131nda bu hafta Birli\u011fimize konuk olan Gazi \u00dcniversitesi Mimarl\u0131k ve M\u00fchendislik Fak\u00fcltesi M\u00fchendislik B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Nak\u0131\u015f Karama\u011faral\u0131, Bitlis’in Ahlat il\u00e7esinde y\u0131llard\u0131r s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen kaz\u0131lar, Anadolu’da T\u00fcrk tarihi ve tapu senetleri h\u00fckm\u00fcnde olan ve en b\u00fcy\u00fck islam mezarl\u0131\u011f\u0131 olan tarihi Sel\u00e7uklu Mezarl\u0131\u011f\u0131’nda bulunan binlerce mezar ta\u015f\u0131 \u00fczerindeki bezemelerin tarihe \u0131\u015f\u0131k tuttu\u011funu anlatt\u0131. Do\u00e7. Dr. Karama\u011faral\u0131 bilim, k\u00fclt\u00fcr ve sanat alan\u0131ndaki geli\u015fmelerin yan\u0131 s\u0131ra Ahilik Te\u015fkilat\u0131’n\u0131n Ahlat’ta oldu\u011funun buradaki mezar ta\u015flar\u0131ndan teyit edildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10278"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10278"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10278\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}