{"id":10138,"date":"2009-10-16T10:51:38","date_gmt":"2009-10-16T10:51:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.muz.com.tr\/blog\/2009\/10\/16\/16-ekim-gida-gunu\/"},"modified":"2009-10-16T10:51:38","modified_gmt":"2009-10-16T10:51:38","slug":"16-ekim-gida-gunu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/2009\/10\/16\/16-ekim-gida-gunu\/","title":{"rendered":"16 Ekim G\u0131da G\u00fcn\u00fc"},"content":{"rendered":"<div>\n<p><font size=\"2\">Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m &Ouml;rg&uuml;t&uuml; (FAO),kurulu\u015f tarihi olan 16 Ekim&#8217;i,1979 y\u0131l\u0131nda D&uuml;nya G\u0131da G&uuml;n&uuml; olarak kabul etmi\u015ftir. Her y\u0131l 16 ekim t&uuml;m d&uuml;nyada g\u0131da g&uuml;n&uuml; olarak kutlanmaktad\u0131r Ama&ccedil;, her g&uuml;n yakla\u015f\u0131k bir milyar ki\u015finin a&ccedil;l\u0131k &ccedil;ekti\u011fi, 2 milyar ki\u015finin g&uuml;nde 1 dolardan daha az para ile ge&ccedil;inmek zorunda oldu\u011fu ve her 3 saniyede bir ki\u015finin a&ccedil;l\u0131ktan &ouml;ld&uuml;\u011f&uuml; d&uuml;nyam\u0131zda uluslararas\u0131 kamu oyunun dikkatlerini a&ccedil;l\u0131k, yetersiz beslenme ve g\u0131da g&uuml;venli\u011fi konular\u0131na &ccedil;ekmektir.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">G\u0131da ve Tar\u0131m &Ouml;rg&uuml;t&uuml; (GT&Ouml;; Food and Agriculture Organisation, FAO), a&ccedil;l\u0131\u011f\u0131 yok etmek ve beslenme \u015fartlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek amac\u0131yla 1943&#8217;te kurulan ve 1946&#8217;da Birle\u015fmi\u015f Milletler&#8217;in uzmanl\u0131k kurulu\u015fu haline gelen bir &ouml;rg&uuml;tt&uuml;r. A&ccedil;l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 m&uuml;cadelede &ccedil;ok y&ouml;nl&uuml; etkinlikleri vard\u0131r. H&uuml;k&uuml;met ve teknik kurulu\u015flar\u0131n tar\u0131m\u0131, ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve bal\u0131k&ccedil;\u0131l\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirme projelerine arac\u0131 ve yard\u0131mc\u0131 olur. Bu tip konularda &uuml;lkeler d&uuml;zeyinde teknik yard\u0131mlar sa\u011flar. E\u011fitsel projeler geli\u015ftirerek, ara\u015ft\u0131rmalar yapar ve seminerler verir. D&uuml;nyadaki tar\u0131msal &uuml;r&uuml;nlerin &uuml;retimi, t&uuml;ketimi, ticareti ve depolanmas\u0131, tabii kaynaklar\u0131n geli\u015ftirilmesi, a\u011fa&ccedil;land\u0131rma gibi konularda dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapar. \u0130statistikler tutarak b&uuml;ltenler yay\u0131nlar.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">FAO&#8217;n&uuml;n merkezi Roma&#8217;dad\u0131r. Buna ba\u011fl\u0131 olarak d&uuml;nyada yay\u0131lm\u0131\u015f &ccedil;ok say\u0131da b&uuml;rolar\u0131 mevcuttur. 1960&#8217;lardan sonra &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, daha &ccedil;ok tar\u0131m &uuml;r&uuml;nlerinin geli\u015ftirilmesi ve protein eksikli\u011finin giderilmesi konular\u0131nda yo\u011funla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. BM &uuml;lkelerinin &ccedil;o\u011fu FAO&#8217;n&uuml;n &uuml;yesidir. T&uuml;rkiye&#8217;de 9 Haziran 1947 tarih ve 5063 say\u0131l\u0131 kanun gere\u011fince &ouml;rg&uuml;te &uuml;ye olmu\u015ftur.&Uuml;lkemizdede 16 ekim g\u0131da g&uuml;n&uuml; olarak kutlanmaktad\u0131r.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\"><strong>Yeterli ve Sa\u011fl\u0131kl\u0131 G\u0131da En Temel \u0130nsan Hakk\u0131d\u0131r<br \/>\n<\/strong>&bull; Fertlerin temel fonksiyonlar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 olarak yerine getirebilmesi i&ccedil;in yeterli, dengeli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131(g&uuml;venilir )g\u0131da ile beslenmesi gerekmektedir.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">Ya\u015f,cinsiyet,hamilelik,,hastal\u0131k,emziklilik ve harcanan efora g&ouml;re farkl\u0131 oranlarda al\u0131nmas\u0131 gerekli protein, karbonhidrat,ya\u011f,vitamin,mineral ve su ihtiyac\u0131 ancak yeterli,sa\u011fl\u0131kl\u0131(g&uuml;venilir),dengeli g\u0131dalar ile sa\u011flanabilir. <\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">D&uuml;nyam\u0131zda bir milyar\u0131n &uuml;st&uuml;nde insan a&ccedil;l\u0131kla m&uuml;cadele etmektedir. A&ccedil;l\u0131kla m&uuml;cadelede en &ouml;nemli unsur yeterli miktarda g\u0131da &uuml;retimidir. &Uuml;retimin yan\u0131nda daha da &ouml;nem arz eden konu ise g\u0131dalar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 olabilmesi ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i&ccedil;in risk kayna\u011f\u0131 olu\u015fturan unsurlar\u0131 i&ccedil;inde ta\u015f\u0131mamas\u0131d\u0131r. Beslenmek i&ccedil;in ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u0131dalar sindirim sonucunda, b&uuml;nyemizin bir par&ccedil;as\u0131 haline gelmektedir. <\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">G\u0131da maddeleri &uuml;retimi, do\u011fada mevcut hava, su ve topraktan olu\u015fan bir sistem i&ccedil;inde ger&ccedil;ekle\u015ftirilmektedir Bu nedenle g\u0131da maddesi ister bitkisel, ister hayvansal k&ouml;kenli olsun &ccedil;evrenin do\u011fan\u0131n yak\u0131n etkisi alt\u0131nda bulunmaktad\u0131r. <\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">Do\u011fa ve g\u0131dalar h\u0131zl\u0131 n&uuml;fus art\u0131\u015f\u0131, sa\u011fl\u0131ks\u0131z kentle\u015fme, sanayile\u015fme sonucu olu\u015fan at\u0131k ve art\u0131klar\u0131n &ccedil;evreye b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ve uygulanan i\u015fleme teknolojileri sonucu kirlenmektedir. Bu durumdan t&uuml;m canl\u0131lar etkilendi\u011fi gibi g\u0131da maddeleri de katk\u0131, kal\u0131nt\u0131 ve bula\u015fan maddelerden etkilenmektedir. Bu etkilenmelerden ortaya &ccedil;\u0131kan risklerle ilgili &ccedil;al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. <\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">Yetkililere buradan sormak istiyoruz? \u0130&ccedil;inde bulundu\u011fumuz y\u0131l i&ccedil;erisinde hububatta hasat d&ouml;neminden &ouml;nce meydana gelen yag\u0131\u015flardan dolay\u0131 olu\u015fabilecek toksin maddeleri ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u0131d\u0131r? TMO taraf\u0131ndan ambarlarda uzun s&uuml;re bekletildikten sonra t&uuml;keticiye sunulan f\u0131nd\u0131klarda aflatoksin d&uuml;zeyi incelenmi\u015fmidir? Su kirlili\u011finin hat safhaya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 akarsu ve denizlerle il\u011fili ara\u015ft\u0131rma yap\u0131larak tehlikeli bulunan yerlerde su &uuml;r&uuml;nleri &uuml;retim ve avc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yasaklanm\u0131\u015f m\u0131d\u0131r? <br \/>\nT&uuml;rkiye de 29 y\u0131ld\u0131r g\u0131da g&uuml;n&uuml; kutlamalar\u0131 kendin &ccedil;al kendin oyna politikas\u0131 ile kutlanmaktad\u0131r. Hala ki\u015filerin yeterli besine ula\u015fabilmesini sa\u011flayacak tedbir ve politikalar olu\u015fturulmam\u0131\u015ft\u0131r. B&ouml;lgeler ve s\u0131n\u0131flar aras\u0131 g\u0131da da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 g&ouml;sterecek kapsaml\u0131 veri &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. <\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">&Uuml;lkemiz de 2 milyon ki\u015fi a&ccedil;l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n alt\u0131nda, i&ccedil;inda bulundu\u011fumuz y\u0131lda n&uuml;fusumuzun %53&#8217;&uuml; g\u0131das\u0131ndan tasarrufa giderek 40 milyon insan yetersiz beslenmektedir. &Ccedil;ocuk &ouml;l&uuml;mlerinde ciddi bir d&uuml;\u015f&uuml;\u015f g&ouml;zlense de oran hala y&uuml;ksektir. 5 ya\u015f alt\u0131 &ccedil;ocuklar\u0131n y&uuml;zde 30 unda g&ouml;r&uuml;len ishal yayg\u0131n bir hastal\u0131k. Belli besinlerin yoklu\u011fundan kaynaklanan hastal\u0131klar be\u015f ya\u015f alt\u0131, okul &ouml;ncesi d&ouml;nemdeki ve do\u011fum &ccedil;a\u011f\u0131ndaki kad\u0131nlarda sorunlar devam etmektedir. <\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">B&uuml;t&uuml;n bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar d&uuml;nyam\u0131zda ve &uuml;lkemizde devam ederken uluslararas\u0131 finans kurulu\u015flar\u0131n\u0131 y&ouml;nlendirenler g&uuml;nl&uuml;\u011f&uuml; 2000 Euroluk l&uuml;ks saltanatlar\u0131n\u0131 s&uuml;rd&uuml;rebilmektedir. Uluslar aras\u0131 finans kurulu\u015flar\u0131na haftada bir milyar dolar &ouml;deme yapan &uuml;lkemiz insan\u0131 yukardaki ac\u0131 tabloyu hi&ccedil;te hak etmemektedir. <\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">Tar\u0131m sekt&ouml;r&uuml; ve g\u0131da sanayi, t&uuml;m &uuml;lkelerde oldu\u011fu gibi, &uuml;lkemizde de stratejik &ouml;neme sahip bir sekt&ouml;rd&uuml;r. &ldquo;Tarladan sofraya g\u0131da g&uuml;venli\u011fi&rsquo;&rsquo; kavram\u0131 &ccedil;er&ccedil;evesinde, konu &uuml;retici ve sanayici, gerekse t&uuml;keticiler a&ccedil;\u0131s\u0131ndan b&uuml;y&uuml;k &ouml;nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z ancak; Tar\u0131m sekt&ouml;r&uuml;m&uuml;z&uuml;n b&uuml;t&uuml;n unsurlar\u0131yla s&uuml;rd&uuml;r&uuml;lebilirli\u011finin sa\u011flanmas\u0131, biyo&ccedil;e\u015fitlili\u011fimiz dahil, do\u011fal ve insan g&uuml;c&uuml; kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n &uuml;lkemiz menfaati do\u011frultusunda kullan\u0131larak g\u0131da g&uuml;venli\u011finin teminat alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ile m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. <\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">&Uuml;lkemiz tar\u0131msal ve g\u0131da politikalar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f dayatmalar\u0131n y&ouml;nlendirmelerine ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fil milletimizin ihtiyac\u0131na ve stratejik planlamalar\u0131m\u0131za ba\u011fl\u0131 olarak planlanmas\u0131 ve uygulanmas\u0131 ka&ccedil;\u0131n\u0131lmazd\u0131r. <\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">Tar\u0131m Sekt&ouml;r&uuml;; alt yap\u0131 sorunlar\u0131, girdi maliyetlerinin y&uuml;ksekli\u011fi ve tar\u0131ma verilen s&uuml;bvansiyonlar\u0131n d&uuml;\u015f&uuml;kl&uuml;\u011f&uuml; nedenleriyle &uuml;retim maliyetlerinin y&uuml;ksek olmas\u0131 sonucunda AB ile rekabet edebilecek seviyede de\u011fildir. Bu ko\u015fullarda tar\u0131msal &uuml;r&uuml;nlerin AB ile serbest dola\u015f\u0131m kapsam\u0131 dahiline al\u0131nmas\u0131, T&uuml;rk tar\u0131m\u0131n\u0131n geri d&ouml;n&uuml;lmez &ouml;l&ccedil;&uuml;de tahribine yol a&ccedil;maktad\u0131r. S&uuml;rd&uuml;r&uuml;lmekte olan AB ve DT&Ouml; s&uuml;reci, tar\u0131m ve g\u0131da sekt&ouml;r&uuml;n&uuml;n orta uzun d&ouml;nemdeki yap\u0131s\u0131 &uuml;zerinde temel belirleyici bir rol oynayacakt\u0131r. DT&Ouml; s&uuml;recinde geli\u015fmi\u015f &uuml;lkelerce &ouml;nerilen &ldquo;liberalizasyon&rdquo; s&uuml;reci, e\u015fit olmayanlar aras\u0131nda adaletsiz bir rekabet ortam\u0131n\u0131 hedeflemektedir. AB ise geni\u015fleme s&uuml;re&ccedil;lerine fon sa\u011flamamakta, tar\u0131ma ve serbest dola\u015f\u0131ma kal\u0131c\u0131 ayr\u0131cal\u0131klar getirerek, T&uuml;rkiye&rsquo;yi kendi a\u015fk\u0131n &uuml;retim kapasitesi i&ccedil;in &ldquo;pazar&rdquo; haline getirmeye &ccedil;al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu sonucun &ouml;n&uuml;ne ge&ccedil;ebilmek i&ccedil;in, geli\u015fmi\u015f &uuml;lkelerce y\u0131llard\u0131r uyguland\u0131\u011f\u0131 &uuml;zere, &uuml;lkemizde de altyap\u0131 sorunlar\u0131n\u0131n &ccedil;&ouml;z&uuml;m&uuml; ile &uuml;retim maliyetlerinin d&uuml;\u015f&uuml;r&uuml;lmesi i&ccedil;in tar\u0131m sekt&ouml;r&uuml;ne kaynak transferi zorunludur. <\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">G\u0131da sanayimiz, &ccedil;ok say\u0131da k&uuml;&ccedil;&uuml;k i\u015fletmenin var olmas\u0131, tar\u0131msal &uuml;retici veya i\u015fleyici &ouml;rg&uuml;tleri, t&uuml;ketici &ouml;rg&uuml;tleri gibi sivil &ouml;rg&uuml;tlenme yetersizli\u011fi, kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131k nedeniyle izlenebilirli\u011fin sa\u011flanamamas\u0131, denetim mekanizmas\u0131n\u0131n yetersizli\u011fi, yetki karga\u015fas\u0131 ve nitelikli eleman eksikli\u011fi gibi bir&ccedil;ok s\u0131k\u0131nt\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. G\u0131da g&uuml;venli\u011fi a&ccedil;\u0131s\u0131ndan zaten yetersiz olan 5179 say\u0131l\u0131 yasa Belediyeler Kanunu, il &ouml;zel idareleri Kanunlar\u0131 ile kad&uuml;k hale getirilmi\u015f, yetki ve uygulamada farkl\u0131l\u0131klar yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Mesleki ve bireysel beklentiler a\u015f\u0131larak, &uuml;lkemiz ger&ccedil;eklerine uygun ve g\u0131da sanayimizin sorunlar\u0131n\u0131 &ccedil;&ouml;zme odakl\u0131, halk\u0131m\u0131z\u0131n nitelikli g\u0131daya yeterli ve uygun fiyat &uuml;zerinden eri\u015fmesini sa\u011flay\u0131c\u0131 d&uuml;zenlemeler yap\u0131lmal\u0131, Belediyeler ile Tar\u0131m ve K&ouml;yi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda yarat\u0131lan yetki karga\u015fas\u0131 &ccedil;&ouml;z&uuml;lmeli ve yetkiler tek elde toplanmal\u0131d\u0131r. <\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">G\u0131da denetiminde yetkili Tar\u0131m ve K&ouml;yi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131&rsquo;na, sorumlulu\u011funu y&uuml;r&uuml;tebilecek d&uuml;zeyde en az 10 bin eleman al\u0131nmal\u0131, denetim ve kontrole y&ouml;nelik altyap\u0131 eksiklikleri giderilmelidir. T&uuml;ketici, g\u0131da konusunda do\u011fru bilgilendirilmeli, Bakanl\u0131\u011f\u0131n alt &ccedil;al\u0131\u015fma gruplar\u0131nda t&uuml;ketici, &uuml;retici, sanayici, meslek &ouml;rg&uuml;t&uuml; oda ve derneklerini temsil eden sivil toplum &ouml;rg&uuml;tleri de yer almal\u0131d\u0131r. <\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131k t&uuml;m yetkili kurumlar\u0131n i\u015fbirli\u011fi ile engellenmeli, g\u0131da i\u015fletmelerinin t&uuml;m&uuml; kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmal\u0131, g\u0131da denetimlerinde &ldquo;&Ccedil;iftlikten Sofraya G\u0131da G&uuml;venilirli\u011fi&rdquo; ilkesi hayata ge&ccedil;irilmelidir.&nbsp;<\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">Kamuoyuna sayg\u0131 ile duyurulur. <\/p>\n<p>T&uuml;rk Ziraat Y&uuml;ksek M&uuml;hendisleri Birli\u011fi<\/font><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p align=\"center\"><strong>T\u00dcRK Z\u0130RAAT Y\u00dcKSEK M\u00dcHEND\u0130SLER\u0130 B\u0130RL\u0130\u011e\u0130 16 EK\u0130M D\u00dcNYA GIDA G\u00dcN\u00dc <br \/>\nBASIN B\u0130LD\u0130R\u0130S\u0130 16 Ekim 2009<\/strong><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10138"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10138"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10138\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10138"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.fehmikiraz.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}